Poslanik, kontroverzni „investitor“ i majstor performansa – Marijan Rističević

Od Novih Karlovaca do Narodne skupštine

Marijan Rističević je rođen 1. marta 1958. godine u Novim Karlovcima, opština Inđija. Po zanimanju je inženjer organizacije rada, a od kraja 70-ih godina aktivan je u poljoprivredi.

Dugogodišnji je lider Narodne seljačke stranke (NSS), koja od osnivanja 1990. godine formalno promoviše interese poljoprivrednika, a Rističević je kroz desetine godina stranačkog delovanja stekao reputaciju tvrdog i često kontroverznog političara.

U svojoj dugoj karijeri učestvovao je na predsedničkim i parlamentarnim izborima, a sedam puta je biran za narodnog poslanika.

Njegova parlamentarna aktivnost pokazuje kontradikciju između retorike i stvarnog rada: dok je u plenumu dosad zabeležio preko 1.500 obraćanja, postavio je tek nekoliko poslaničkih pitanja, nijedno u vezi sa svojom opštinom Inđija, i četiri puta bio predlagač zakona.

Lokalna politika i „preletači“

Tokom mandata predsednika Skupštine opštine Inđija 2004–2007. godine, Rističević je ostao upamćen po prvim ozbiljnim tenzijama u lokalnom parlamentu, kada su se pojavili „preletači“ i odbornici napustili odborničke grupe.

Njegova sposobnost da manipuliše procedurama, poput pokušaja da zaključi sednicu bez rasprave o svojoj smeni, završila je neuspešno – smenjen je 5. oktobra 2007. godine.

Neobično je i to što je na sednice dolazio sa privatnim obezbeđenjem, što je u lokalnoj praksi do tada bilo nezabeleženo.

Poljoprivredna politika i investicije

Rističević često ističe da je on lično doveo investitore u Inđiju, međutim činjenice govore drugačije.

Jedini veći projekat koji mu se može pripisati je dolazak fabrike Monus, čiji je vlasnik Predrag Ranković Peconi, a u stvarnosti je zahvalnost za investiciju pripisivana tadašnjoj lokalnoj vlasti na čelu sa Goranom Ješićem.

Još spornija je odluka Opštine Inđija iz 2018. godine da 200 hektara poljoprivrednog zemljišta izda u zakup firmi čije je sedište na istoj adresi kao prostorije Narodne seljačke stranke Marijana Rističevića.

Investicija od 862 hiljade evra, uključujući farmu za priplodna grla i pogon za preradu mesa, izazvala je sumnju opozicije, a pitanja o kontroverznim zakupima i danas ostaju neodgovorena.

Parlamentarni ispad i teatralnost

Iako je Rističević povremeno učestvovao u popularnim medijskim događajima, uključujući rijaliti program „Farma“ ili performanse sa magarcima pred Vladom, njegova ključna politička arena ostaje poljoprivreda i poslanici u Skupštini, gde istovremeno kombinuje teatralnost i formalne funkcije. Njegov fokus je često više na ličnom isticanju i sukobima, nego na stvarnom rešavanju problema poljoprivrednika i građana, što potvrđuju i protesti poljoprivrednika protiv politike Vlade i njegovog odbora.

U Narodnoj skupštini Rističević je poznat po teatralnim nastupima.

U julu 2024. godine, tokom rasprave o projektu Jadar, bacio je Poslovnik na sto i napustio salu nakon što mu je prekinut mikrofon, a u prethodnim godinama se, reagujući na kritike medija ili izjave opozicije, znao praviti šokantne i provokativne izjave.

Njegovi postupci često više liče na performans nego na ozbiljan politički rad, što je izazivalo kritike kolega i javnosti.

Iako je formalno prisutan u parlamentu, statistike Otvorenog parlamenta otkrivaju da je njegov rad selektivan. Tokom 12. saziva, na primer, proveo je 600 sati na zasedanjima, obratio se 126 puta, ali nije postavio nijedno poslaničko pitanje, a u traženju obaveštenja učestvovao je samo jednom.

Prisustvovao je glasanjima za 343 akta, većinom glasajući “za”, a uzdržan je bio svega četiri puta.

Na pitanja građana koja se tiču ključnih reformi ili poljoprivrede, odgovara selektivno i sporo, pa su neki zahtevi, poput podrške amandmanima organizacije CRTA, čekali više od šest godina na njegov odgovor.

View this post on Instagram

A post shared by IN Medija (@inmedija.rs)

Sukobi sa novinarima i medijima

Posebno poglavlje Rističevićeve političke karijere čine sukobi sa novinarima i medijima.

Još 2017. godine vređao je novinarku portala VOICE Slađanu Gluščević, koja je istraživala dodelu subvencija za traktor u okviru konkursa Pokrajinskog sekretarijata za poljoprivredu, vrednog više od 1,3 miliona dinara, koji je deo javnosti ocenio kao namešten.

Na tekstove IN Medije reagovao je u prepoznatljivom, rijaliti maniru.

Nakon objave teksta „5. oktobar – ovaj grad je nekad bacao svetla daleko“, Rističević je izjavio da bi taj datum trebalo proglasiti za „Dan svete nogice“, uz niz vulgarnih i uvredljivih opaski na račun bivšeg predsednika opštine Gorana Ješića, dodatno produbljujući sukob sa kritičkim medijima.

Rističevićov pokušaj diskreditacije novinara nije ostao samo u lokalnim medijima – preselio se i na društvene mreže. Na svom Tviter nalogu, narodni poslanik je osporio status novinarke IN Medija Verice Marinčić, pitajući se iz kog razloga je „prodavačica iz Inđije“ predstavljena kao žrtva progona.

–Gospođa je za vreme žutih radila pre nekoliko godina u lokalnoj televiziji, sada je prodavačica –  naveo je Rističević, optužujući Marinčić da „udara kao politički protivnik“ – i to na, kako je sam ocenio, „neregistrovanoj“ Televiziji N1.

Poljoprivreda, protesti i realnost

Kritike poljoprivrednika upućene Rističeviću i aktuelnim ministrima pokazuju da se problemi u sektoru i dalje ne rešavaju.

Subvencije se isplaćuju sa zakašnjenjem, cene mleka i mesa padaju, a mali proizvođači suočeni su s pritiscima i maltretiranjem od strane države.

Dok Rističević glorifikuje svoj rad u medijima, poljoprivrednici u praksi osećaju posledice politike koju on podržava.

Marijan Rističević je političar koji više gradi imidž nego stvarne rezultate.

Dok u medijima i na skupštinskim govornicama sam sebe prikazuje kao „donosioca investicija“ i zaštitnika poljoprivrednika, činjenice pokazuju drugačiju sliku: investicije često nemaju veze sa njegovim delovanjem, poljoprivrednici trpe posledice politike koju podržava, a parlamentarni ispadi više liče na cirkus nego na ozbiljan rad.

Njegova karijera je niz političkih performansa, teatralnih ispada i kontroverzi, dok konkretnih, merljivih rezultata za građane – naročito za Inđiju i poljoprivrednike – praktično nema.

Glas za stranku, tišina za građane: politički put Dragane Radinović