Višegodišnji spor oko marine i priobalja u Sremskoj Mitrovici: Stručnjaci i građani i dalje skeptični

Stavljanje na javni uvid nacrta Plana detaljne regulacije (PDR) za priobalje krajem 2019. godine označilo je početak višegodišnjeg procesa koji je pratio niz kontroverzi, izmena planova i snažan otpor dela javnosti. Od prvih nacrta, koji su podrazumevali značajne intervencije u prostoru, do administrativnog zaokreta 2025. godine, projekat izgradnje marine i uređenja priobalja ostao je nerešen.

Prvi talas reakcija usledio je ubrzo nakon pokretanja javnog uvida planske dokumentacije, urađene na osnovu Studije razvoja mikrolokacija marina u APV iz 2018. godine. Predložena rešenja uključivala su pomeranje odbrambenog nasipa, seču priobalne šume i mogućnost stambene izgradnje u zoni priobalja – na mestu sadašnjeg nasipa. Takvi planovi izazvali su protivljenje analitičara, ekoloških aktivista i dela građana, uz upozorenja na potencijalnu „betonizaciju“ obale i gubitak javnog prostora i šume, najveće u gradu.

-Pomeranje nasipa i planiranje marine nisu samo tehnički zahvati – to je pitanje javnog interesa i očuvanja prirodnog okruženja.- za IN Medija ističe arhitekta Slavenka Mitrović Lazarević.

Ostalo je nejasno kako je i u kojoj proceduri doneta odluka da se marina gradi baš tu, jer u ranijim planovima i odlukama koje su prošle javni uvid ili skupštinsku proceduru nije bila predviđena na tom mestu.

Paralelno sa institucionalnim procesima, deo građana se organizovao kroz zakonom predviđene procedure javnih rasprava i podnošenja primedbi. Tokom javnih uvida ukazivano je na neusaglašenost nacrta PDR-a sa prethodnim planskim rešenjima i dokumentima višeg reda, kao i na rizike koje bi pomeranje nasipa moglo imati, posebno imajući u vidu ranija iskustva sa poplavama. Na jednoj od javnih sednica Komisija za planove donela je odluku da se plan mora izmeniti, uz stav da nasip ne treba pomerati i da se na predviđenoj lokaciji ne grade stambeni objekti.

-Svaka intervencija u priobalju mora biti zasnovana na detaljnim analizama i u skladu sa prethodnim planovima višeg reda.- dodaje arhitekta Mitrović Lazarević:

U narednim fazama planiranja razmatrana je i izgradnja marine na prostoru od oko devet hektara, sa pratećim sadržajima poput upravne zgrade i hotela. I ovaj predlog naišao je na protivljenje građana, nakon čega nije usvojen i stavljen u dalju proceduru usvajanja.

Tokom 2020. godine, u okviru rasprava o drugom PDR-u za lučko područje, izneti su dodatni zahtevi koji su se odnosili na uvođenje monitoringa zagađenja vazduha, vode i tla, kao i na saobraćajna rešenja u zoni planirane infrastrukture. Iako je za taj PDR najavljeno da se mora brzo doneti zbog javnog interesa – izgradnje luke za brodove, izgradnja luke nije do danas realizovana, dok su pojedini infrastrukturni elementi, poput kontejnerskog skladišta, izazvali primedbe zbog povećane buke i saobraćajnih opterećenja.

Godine 2023. grad je dobio Međunarodno putničko pristanište za rečne kruzere, investiciju vrednu 400.000 evra, čime je Sremska Mitrovica uključena u mrežu rečnog turizma. Istovremeno, pitanje izgradnje marine za male čamce, nakon obustavljanja procedure donošenja PDR-a za priobalje, ostalo je otvoreno.

Početkom 2025. godine lokalna samouprava ponovo je pokrenula inicijativu za izgradnju marine, ovaj put kroz odluku o izradi plana samo za marinu koji bi obuhvatao oko 54 hektara prostora, sa naglaskom na sportsko-rekreativne sadržaje, trim staze i kamp-naselje. Ipak, projekat se oslanjao na istu Studiju po kojoj je marina predviđena uz pomeranje nasipa i izgradnju zgrada. Uprkos smanjenom obuhvatu PDR-a i izmenjenom pristupu, deo javnosti ostao je zabrinut i skeptičan prema obrazloženjima.

–Neophodno je uključiti građane i stručnu javnost u odlučivanje, kako bi se izbegla neodrživa rešenja i gubitak javnog prostora.- naglašava Mitrović Lazarević.

U maju 2025. godine Skupština grada donela je odluku o stavljanju van snage prethodne odluke o izradi PDR-a za marinu. Kao razlozi za ovaj potez navedeni su pritisak javnosti i potreba za dodatnim razmatranjem, uz ocenu da su se u vezi sa projektom pojavile brojne dezinformacije. Odluka je tumačena i kao pokušaj smirivanja tenzija i odlaganja donošenja konačnih rešenja.

Tokom celog perioda, raspravu o marini pratila je i politička dimenzija. Dok su predstavnici vlasti projekat predstavljali kao razvojnu šansu i „iskorak ka reci“, opozicioni akteri i deo građana ukazivali su na rizike po prirodno okruženje i javni interes. Protestna okupljanja i primedbe tokom javnih rasprava dodatno su uticali na tok projekta.

Paralelno sa planovima, građanske inicijative obuhvatile su i pitanja očuvanja šumskog pojasa u priobalju. Nakon oštećenja šume tokom oluje 2023. godine, pokrenute su peticije za njeno obnavljanje i očuvanje namene prostora, uz pozivanje na zakonske odredbe koje regulišu upravljanje šumama i mogućnosti promene namene šumskog zemljišta.

Foto: IN Medija

U 2026. godini projekat za izgradnju marine i dalje nema konačan epilog. U programima rada nadležnih institucija najavljena je izrada i usvajanje novog PDR-a za marinu, ali bez preciziranja lokacije. Time proces planiranja ulazi u novu fazu, dok pitanje uređenja cele zone priobalja u gradskom području Sremske Mitrovice i dalje ostaje otvoreno.